Και πώς περνούν τα χρόνια...

Κάποια χρόνια πριν είχα βρεθεί στη Γένοβα, για να ζήσω τη στιγμή της γενιάς μου, όπως πίστευα. Παντελώς απροετοίμαστη και μέσα στην αφέλεια, ένιωθα ότι έπρεπε να διαμαρτυρηθώ για κάτι τόσο μεγάλο και τόσο έξω από μένα, που μπήκα στο πλοίο και έφτασα στην Ιταλία. Μόλις πατήσαμε το πόδι μας εκεί, με τη συνθήκη της Σέγκεν να μην ισχύει πια, ακούσαμε για τη δολοφονία του Κάρλος Τζουλιάνι. Πανικός. Μετά βρεθήκαμε σε μια πόλη γεμάτη οδοφράγματα, με μπλόκα της αστυνομίας παντού. Είχαμε μπει σε εμπόλεμη ζώνη. Μας πήγαν σε ένα πάρκινγκ, όπου θα μέναμε για τις επόμενες μέρες. Πάρκινγκ λιμανιού, δίπλα στη θάλασσα, όπου μας παρακαλουθούσαν στη διάρκεια της νύχτας με προβολείς από ελικόπτερα.
Τη μέρα της μεγάλης πορείας, βρέθηκα να τρέχω να αποφύγω τους αστυνομικούς, χωρίς να έχω κάνει απολύτως τίποτε. Απλά συμμετείχα σε μια πορεία, σε ένα τελείως ειρηνικό μπλοκ. Άπειρες ώρες μετά, μετά από άγριο κυνηγητό και φόβο, ξαναγυρίσαμε στο πάρκινγκ, για να δούμε το απίστευτο: στη διάρκεια της μέρας είχαν γίνει επεισόδια και εκεί. Ένα τεράστιο πάρκινγκ γεμάτο άδεια κουτιά από δακρυγόνα, ληγμένα εδώ και χρόνια! Αυτό σε πείραξε, θα μου πεις...
Δεν ήξερα ακόμη τι θα ακολουθούσε. Το ίδιο βράδυ, μπήκαν οι αστυνομικοί στο μέρος όπου είχαν καταλύσει οι άνθρωποι της Indymedia. Πυροβολισμοί, κρότοι, φωνές, ασθενοφόρα, πυροσβεστικά οχήματα, σκοτάδι, φόβος και μια σειρά από "αύρες", τα μικρά τανκς, να έχουν περικυκλώσει το πάρκινγκ όπου μέναμε, για να μην τολμήσουμε να κάνουμε τίποτε.
Από τότε, φοβάμαι όποτε βλέπω αστυνομικό. Η ελευθερία της γνώμης σε μια ελεύθερη Ευρώπη εξανεμίστηκε για μένα τη στιγμή που βρέθηκα στο σημείο που είχαν δολοφονήσει το Τζουλιάνι. Και βρέθηκα εκεί τρέχοντας για να ξεφύγω από κάποιους που δεν ήξερα, για κάτι που δεν έκανα.
Δεν ξέρω γιατί τα γράφω αυτά, γνωρίζω ότι δεν αποτελούν συγκροτημένο - και δη πολιτικό- λόγο, αλλά φοβάμαι. Φοβάμαι που τα τελευταία χρόνια καθόμαστε και περιμένουμε όλο από νεαρότερες ηλικίες να μας βγάλουν ασπροπρόσωπους. Φοβάμαι που φοβάμαι αρκετά για να μην είμαι μαζί τους. Φοβάμαι που δεν έχω επιχειρήματα.

Περί σκληρότητας ή... ca c'est votre probleme

Οκτώ χρόνια πριν έζησα για ένα μικρό διάστημα στο Παρίσι. Εκεί λάτρεψα τα μουσεία, γιατί αποτελούσαν μια μαγική λύση για τη μοναξιά. Γιατί στο μουσείο είσαι εσύ και οι εικόνες που επιλέγεις να προσεέξις, τίποτε άλλο.

Αν και κατανοώ ότι πρέπει, για λόγους ανταποδοτικότητας, να στήνουμε εκθέσεις για τους πολλούς, το στοίχημα είναι να στήσεις έκθεση για τον έναν, το μοναχικό. Γιατί αυτός βλέπει ήδη το "σύστημα" από απόσταση, αυτός ήδη νιώθει πολύ μόνος. Αν σε αυτόν δώσεις δέκα λεπτά ανακούφισης και ένα καταφύγιο, είσαι πολύ μάγκας!

Σε κάθε μέρος που ταξιδεύω δοκιμάζω την τοπική κουζίνα, κυρίως όμως τσακίζω τα τοπικά γλυκά. Ακόμη θυμάμαι την αυθεντική creme brulee, την τάρτα με φρούτα του δάσους, το κέηκ με τυρί (και όχι cheese cake), αλλά και τα αμυγδαλωτά των νησιών, το σταφύλι γλυκό της ηπειρωτικής Ελλάδας και άλλα πολλά. Και η απόλαυση που αντλώ είναι σχεδόν η ίδια. Μόνη μου, να απολαμβάνω ένα κομμάτι του ξένου πολιτισμού. Σε κάθε περίπτωση, επιλέγω να ζήσω την ετεροτοπία της γιορτής. Την ασυνέχεια του προσωπικού μου παραδείγματος.

Κι αυτό δεν είναι μόνο δικό μου πρόβλημα, σωστά; Ca c'est notre probleme!

Foucault σε τιμή ευκαιρίας

Τώρα σοβαρά, για τρία βιβλία (του Foucault) είναι λογικό να πληρώνει κανείς τόσο λίγα χρήματα; Και δεν το παίζω άνετη, αντίθετα, νιώθω και λίγο προσβεβλημένη!

Θα συμφωνήσετε νομίζω ότι τα συγκεκριμένα βιβλία είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ και απολύτως ΒΑΣΙΚΑ, άρα όλο και θα υπάρχει ένα αγοραστικό κοινό που θα λειτουργεί ως δεξαμενή πελατών... αλλά, με τέτοιες τιμές, πώς να μπεις στον πειρασμό να το αγοράσεις; Και θυμάμαι τον πατέρα μου, που πάντα μου αγόραζε λεξικά ξένων γλωσσών με το κριτήριο "Μα ήταν το πιο ακριβό", εννοώντας ότι αναγκαστικά θα ήταν και το καλύτερο.

Με τα χρόνια, είδα ότι οι τιμές των βιβλίων εξαρτώνται από πολλά πράγματα. Στο μουσείο πουλάμε ακριβά και λιγότερο ακριβά βιβλία, αλλά γνωρίζω πια ότι η τιμή αυτή εξαρτάται από την ποιότητα της ίδιας της έκδοσης και από τον αριθμό των τεμαχίων. Οπότε, αν εμάς μας κοστίζει ένα βιβλίο γύρω στα 5€, μπορούμε να το πουλήσουμε γύρω στα 8€, υποθέτω.

Τι συμβαίνει όμως με αυτές τις εκδόσεις, που σε λίγο θα θεωρούνται συλλεκτικές; Με ποιο κριτήριο κοστολογούνται; Πόσο "πάει" ένας κλασικός συγγραφέας; Πόσο φτηνά μπορείς να τον πουλήσεις; Μόνο σε μένα φαίνεται λυπηρό αυτό;

Ο πλανήτης όπου δεν τους αγαπούν

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας πλανήτης. Εκεί κατοικούσαν μόνο αυτοί που δεν τους αγαπούσαν πια. Κάθε κάτοικος πίστευε ότι είχε ολόκληρο τον πλανήτη δικό του, ότι κανείς άλλος δεν κατοικούσε εκεί. Κι αυτή ήταν η μεγάλη παγίδα αυτού του πλανήτη, γι' αυτό είχε τόση επιτυχία σαν τουριστικός προορισμός.

Όμως μια μέρα κάποιος έχτισε εκεί ένα σπίτι, έχοντας αποφασίσει ότι εκεί θα ζήσει, μόνος και ξεχασμένος μέχρι να πεθάνει. Γύρω από το πρώτο αυτό σπίτι σιγά σιγά άρχισε να δημιουργείται ένα μικρό χωριό και οι νέοι γείτονες βρέθηκαν προ μεγάλης εκπλήξεως όταν συνειδητοποίησαν ότι οι γείτονές τους στον Πλανήτη Όπου Δεν Τους Αγαπούν ήταν οι ίδιοι με τους γείτονές τους στη γη.

Και τότε αποφάσισαν να γυρίσουν πίσω, μια και κατάλαβαν ότι άδικα είχαν αφήσει τα σπίτια τους και τις οικογένειές τους. Η μοναξιά θα ήταν πάντα μέσα τους, αλλά, αν κατάφερναν να διακρίνουν και τη μοναξιά των άλλων, τότε θα την είχαν νικήσει.

Και ξεκίνησαν έτσι το μακρύ ταξίδι της επιστροφής. Κάποιοι αποκαρδιώθηκαν στα μέσα της διαδρομής και ξαναγύρισαν, αλλά κάποιοι άλλοι, αυτοί που αγαπούσαν αρκετά, τα κατάφεραν και ξαναγύρισαν.

Μόνο κάποια βράδια βλέπουν τον Πλανήτη εκεί μακριά να φωτίζει και νιώθουν ένα σφίξιμο στην καρδιά. Ήταν μεγάλη απόφαση να αποδεχτείς και τις μοναξιές των άλλων...

ΔΕΚΑ

Το Σαββατοκύριακο κατέβηκα στην Αθήνα, προς άγραν ιστοριών μεταναστών. Έκανα βόλτα με την άξια συνοδό μου σε περίεργες γειτονιές πέριξ της Ομόνοιας και συνειδητοποίησα ότι εκεί υπάρχει ένας άλλος κόσμος. Οποιαδήποτε idee fixe και να είχα στο μυαλό μου για τη μετανάστευση καταρρίφθηκε. Άνθρωποι από άγνωστα μέρη, μιλούν άγνωστες γλώσσες και μια από αυτές είναι οικουμενική: τα σπασμένα ελληνικά.

Και το βράδυ, για να κλείσει ο κύκλος, είδα μια μαγική παράσταση, που με συγκλόνισε. Το "Ένας στους Δέκα", μια παράσταση φτιαγμένη από μετανάστες σχετικά με τη μετανάστευση. Δεν έχω μεγάλη θεατρική εμπειρία, μάλιστα είναι ένα είδος καλλιτεχνικής έκφρασης που με φέρνει σε αμηχανία, αλλά νομίζω ότι αυτή την παράσταση θα τη θυμάμαι για χρόνια. Πλησίαζε σε αυτό που φαντάζομαι ότι θα σήμαινε κάποτε ο όρος πολιτικό θέατρο.

Έκλαιγα στη μεγαλύτερη διάρκεια της παράστασης και νομίζω ότι μου συνέβη από τύψεις. Το πρωί, στη βόλτα, είχα φοβηθεί, είχα αρχίσει να δικαιολογώ το ρατσισμό της πόλης.

(τη φωτογραφία καθώς και το σχετικό άρθρο μπορείτε να το βρείτε εδώ)

Chapuza

Σήμερα ήρθε στο μουσείο ένας παλιός συνάδελφος, ιδιαίτερα αγαπητός, με τον οποίο περάσαμε δύσκολες στιγμές στις πρώτες εκείνες προσπάθειες να στήσουμε μια έκθεση. Ξενύχτια, πρόχειρο φαγητό και αργά τα ξημερώματα, λίγος ύπνος πάνω σε γραφεία, σε χαρτόκουτες στο πάτωμα του εκθεσιακού.
Και μετά "ενηλικιώνεσαι" και μοιάζει να μη μένει τίποτε από όλα αυτά. Και δέχεσαι μια τυπική επίσκεψη και τον ξεναγείς στις νέες εκθέσεις και συζητάς περί ανέμων και υδάτων, για τη συλλεκτική αξία του τάδε αντικειμένου, για τις παραξενιές του δείνα συλλέκτη, για την αδυναμία τεκμηρίωσης του χ αντικειμένου. Και πατώντας πάνω στην παλιά οικειότητα, στο τέλος της κουβέντας, έρχεται η αυθόρμητη ερώτηση: γιατί είμαστε ψυχροί; Δεν ξέρω.
Και με πιάνει το παράπονο. Η ομάδα εργασίας εκείνη είχε μια ζωντάνια και ένα ζήλο που δε μπόρεσα να ξαναβρώ. Και ίσως γι' αυτό να είμαι τόσο antimuseum, γιατί στην πορεία μου ήταν δύσκολο να εμπνεύσω σε άλλους την ίδια ζωντάνια και σιγά- σιγά αδυνατώ να τη βρω κι εγώ.

Αποκτήστε το σπίτι που ονειρεύεστε

Το σπίτι που ονειρευόμασταν σε ανάληψη